Yüksek faiz, sıfır kredi kıskacı otomotivi nasıl etkiliyor?

Yüksek faiz, sıfır sıfır Kredi” kıskacı, otomotiv pazarında son dönemin en derin finansman krizini tetikliyor. Yüksek taşıt kredisi faiz oranları ve BDDK’nın yıllardır güncellenmeyen katı kredi limitleri yüzünden, banka kredisiyle araç satın almak artık tüketiciler için neredeyse imkansız bir senaryoya dönüşüyor.

Türkiye otomotiv pazarı, yüksek finansman maliyetleri ve bankaların kredilendirmedeki isteksizliği nedeniyle tarihinin en büyük tıkanıklıklarından birini yaşıyor. ODMD verilerine göre, pazarın son aylarda çift haneli daralmalarla kan kaybetmesinin arkasındaki ana nedenin “yüksek faiz ve sıfır kredi” kıskacı olduğu açıkça görülüyor.

BDDK limitleri piyasanın çok gerisinde kaldı

Sektör temsilcilerinin en çok dert yandığı konuların başında, bankacılık düzenlemelerinin güncel araç fiyatlarının çok gerisinde kalması geliyor. BDDK mevzuatına göre, fatura değeri 1,2 milyon TL ile 2 milyon TL arasında olan binek araçlar için kasko bedelinin en fazla yüzde 20’sine kadar kredi kullandırılmasına izin veriliyor.

Örnek: Bugün ortalama bir binek otomobilin fiyatının 1,5 milyon TL barajını aştığı göz önüne alındığında, bir tüketicinin bankadan alabileceği maksimum kredi tutarı sadece 300 bin TL ile sınırlı kalıyor. Geriye kalan 1,2 milyon TL’yi nakit olarak denkleştirmek zorunda olan tüketici, peşinat bariyerini aşamayarak yetkili satıcıların kapısından geri dönüyor.

Aylık taksitler uçuşa geçti, kredi notu bile kurtarmıyor

Bankaların bireysel taşıt kredilerinde uyguladığı yüksek aylık faiz oranlarına KKDF ve BSMV gibi %30’u bulan yasal vergiler de eklenince, ortaya çıkan geri ödeme tabloları dudak uçuklatıyor. Tüketicinin Findex kredi notu “çok iyi” seviyesinde olsa bile, 12 veya 24 aylık vadelerle çekilecek küçük hacimli kredilerin aylık taksitleri bir hanenin karşılayabileceğinin çok üzerine çıkıyor. Durum böyle olunca, “kredi çekerek araba alma” dönemi bireysel müşteriler için tamamen rafa kalkıyor.

Sektörün yeni formülü: Marka finansmanı ve tasarruf finansmanı

Bankaların yarattığı bu boşluk, otomotiv pazarında yeni finansman kanallarının doğmasına yol açıyor. Bayilerde biriken stok maliyetlerini eritmek ve çarkları döndürmek isteyen dev otomotiv markaları, kendi bünyelerindeki finansman şirketleri üzerinden 1 milyon TL ila 1.5 milyon TL’ye varan sıfır faizli veya düşük faizli kendi özel kredi kampanyalarını (Togg, Nissan, Toyota, Skoda vb.) devreye sokmak zorunda kalıyor. Bankadan umudunu kesen kitlelerin bir diğer kaçış noktası ise faizsiz “tasarruf finansman şirketleri” (katılım modeli) oluyor.