Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 88’inci yılında, hayatının farklı dönemlerinde kullandığı otomobillerin hikâyesini derledik. Bu otomobillerden bazıları bugün hâlâ Anıtkabir’de ve İstanbul’da ziyaretçilerini bekliyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatı, otomobilin Türkiye’de yaygınlaşmaya başladığı yıllarla örtüşüyor. Kullandığı otomobiller, Çanakkale cephesindeki savaş yıllarından Cumhuriyet’in ilk makam araçlarına kadar uzanan bir dönemin tanıkları. Cephede bir Fiat Zero Mustafa Kemal’in cephede kullandığı otomobil, Çanakkale Savaşları Enstitüsü’nün araştırmalarına göre 1913 model bir Fiat Zero. Harbiye Nezareti bu otomobili 1915’te Anafarta Grup Komutanı Mustafa Kemal’e tahsis etmişti. Dört silindirli, 19 beygirlik motoru olan ve en fazla 63 km/s hıza ulaşabilen bu modelden Türkiye’ye yalnızca 12 adet geldiği biliniyor. Atatürk’ün kullandığı otomobilin kendisi bugün mevcut değil. Ancak aynı modelin İtalya’dan getirilen bir örneği, Tofaş’ın bağışıyla Mart 2023’ten bu yana İstanbul’daki Rahmi M. Koç Müzesi’nde sergileniyor. İlk makam aracı bir Mercedes Cumhuriyet’in ilk yıllarında Meclis’in isteğiyle Almanya’daki Sindelfingen fabrikasına bir Mercedes sipariş edildi. Temmuz 1925’te verilen sipariş, Nisan 1926’da teslim edildi. Otomobil yaklaşık 10 yıl boyunca resmi konukları taşımak için de kullanıldı. Envanterden çıkarıldıktan sonra ise akıbeti bilinmiyor. Biri tören, biri zırhlı: İki Lincoln Atatürk, 1935-1938 yılları arasında iki adet 1934 model Lincoln kullandı. Bunlardan ilki, törenlerde kullanılan dört kapılı ve altı kişilik üstü açık otomobil. V12 motorlu Lincoln, Atatürk’ün vefatının ardından 1963’e kadar tören otomobili olarak görev yaptı. Ardından Anıtkabir’e devredildi ve 2014-2015 yıllarında aslına uygun olarak restore edildi. İkinci Lincoln ise siyah renkli, yedi kişilik ve zırhlı bir makam otomobili. Kurşun geçirmez camlarla donatılan otomobil, 1958’de Anıtkabir’e devredildi. Son yolculukların Cadillac’ı Atatürk’ün son makam otomobili, Türkiye İş Bankası’nın hediye ettiği Cadillac oldu. Atatürk’ün 1936-1938 yılları arasında kullandığı, Ankara Hususi 0645 plakalı yedi kişilik limuzin, Dolmabahçe Sarayı’ndaki son günlerinde de yanındaydı. Otomobil, Atatürk’ün vefatından sonra kız kardeşinin mirasçıları tarafından Hatay’da 1960’lara kadar kullanıldı. Ardından Anıtkabir’e getirildi. Uzun yıllar çalışmaz halde sergilenen Cadillac, 2018’de Genelkurmay Başkanlığı ile Antika Otomobil Federasyonu’nun ortak çalışmasıyla restorasyon için İstanbul’a götürüldü. Pandemi ve orijinal parça bulmanın güçlüğü nedeniyle yaklaşık beş yıl süren çalışmalarda eksik parçalar ABD’den getirildi, iç döşeme ise aslına uygun olarak yeniden üretildi. Cumhuriyet’in 100’üncü yılı öncesinde tamamlanan restorasyonun ardından otomobil Anıtkabir’deki 23 Nisan Kulesi’nde yeniden sergilenmeye başladı. Mert YILMAZ Yazı gezinmesi Nissan’dan beş yaş üzeri Qashqai’lere sabit fiyatlı bakım
