Amerika’da satılan ilginç Avrupalı otomobiller

Bugün ABD’de Avrupa otomobili denince akla Mercedes, BMW ya da Volkswagen geliyor. Oysa 1970’ler ve 1980’lerde Amerikan yollarında çok daha tuhaf Avrupalılar dolaşıyordu.

3990 dolarlık bir Yugoslav otomobili, Wisconsin’de üretilen bir Renault, Almanya’da elle yapılan bir Ford ve Türkiye’nin Şahin’inin Amerikalı kardeşi. İşte ABD pazarına girip unutulan en ilginç Avrupa otomobilleri.

Yugo GV: Amerika’nın en ucuz otomobili

Yugoslavya’nın Zastava fabrikasında üretilen ve Fiat 127’ye dayanan Yugo, 1985’te ABD’ye geldi. Otomobili ithal eden, daha önce Subaru’yu Amerika’ya getiren girişimci Malcolm Bricklin’di. Yugo’nun en büyük kozu fiyatıydı: 3990 dolar. Bu fiyatla ülkenin en ucuz yeni otomobiliydi ve ilk yıllarda bayilerin önünde kuyruklar oluştu. Ancak kalite sorunları kısa sürede ortaya çıktı ve Yugo, Amerikan esprilerinin baş konusu haline geldi. Yugoslavya’daki savaş ve ambargo, Yugo’nun ABD macerasını 1992’de sona erdirdi.

Renault Alliance: Yılın Otomobili seçilen Fransız

Renault 1979’da Amerikan üretici AMC’nin önemli bir hissesini satın aldı. Bu ortaklığın en önemli ürünü, Renault 9’un Amerikan pazarına uyarlanmış versiyonu Alliance oldu. Türkiye’de Oyak Renault’nun da ürettiği Renault 9’un bu Amerikan kardeşi, Wisconsin eyaletindeki Kenosha fabrikasında üretildi. Alliance, Motor Trend dergisinin 1983 “Yılın Otomobili” ödülünü kazanan ilk yabancı markalı otomobil oldu. İlk iki yılda satışlar çok iyiydi: 1984’te 208.000’in üzerinde Alliance satıldı. Ancak kalite ve paslanma sorunları talebi hızla düşürdü. 1987’de Chrysler’in AMC’yi satın almasıyla Alliance’ın üretimi de sona erdi. 1983-1987 arasında toplam 623.573 adet üretildi.

Renault Le Car: Amerika’da Renault 5

Alliance’tan önce Renault, ABD’de Renault 5’i “Le Car” adıyla satıyordu. 1970’lerin petrol krizinde yakıt tasarruflu küçük otomobillere ilgi artınca, sevimli Fransız şehir otomobili bir süre ilgi gördü. Tavanı açılan versiyonları ve canlı renkleriyle dönemin en tanınan küçük otomobillerinden biri oldu.

Fiat Brava: Şahin’in Amerikalı kardeşi

Türkiye’de Tofaş’ın Murat 131, Şahin, Doğan ve Kartal olarak ürettiği Fiat 131, ABD’de 1979-1981 arasında “Fiat Brava” adıyla satıldı. Amerikan güvenlik kurallarına uygun büyük tamponları ve ek donanımlarıyla dikkat çeken Brava, Fiat’ın ABD’deki son modellerinden biri oldu. Fiat, kalite ve paslanma sorunlarıyla kötüleşen imajı yüzünden 1983’te ABD pazarından çekildi ve ancak 2011’de Fiat 500 ile geri dönebildi.

Merkur XR4Ti: Ford’un Alman markası

Ford, 1985’te Avrupa’daki Sierra XR4i’yi ABD’ye “Merkur” adlı yeni bir markayla getirdi. Projenin arkasında Ford’un o dönemki yöneticisi Bob Lutz vardı. XR4Ti, Almanya’da Karmann tarafından neredeyse elle üretiliyordu ve 2.3 litrelik turbo motoru manuel şanzımanla 175 HP güç üretiyordu. Lincoln-Mercury bayilerinde satılan otomobil, Ford’un yılda 16.000-20.000 adetlik hedefinin çok altında kaldı. 1985-1989 arasında toplam yaklaşık 42.500 adet üretildi. Merkur markası da kısa ömürlü oldu.

Volkswagen Rabbit: Amerika’da üretilen Golf

Volkswagen, Golf’ü ABD’de “Rabbit” adıyla sattı. 1978’de Pennsylvania’daki Westmoreland fabrikasında üretime başlayan Rabbit, ABD’de fabrika kuran ilk Avrupalı üreticilerden birinin ürünüydü. Ancak Amerikan zevkine uyarlanmak için yumuşatılan süspansiyonu ve yeni iç mekanıyla Avrupa’daki Golf’ün karakterini kaybettiği için eleştirildi. Fabrika 1988’de kapandı.

Citroen SM: Maserati motorlu Fransız

Citroen’in Maserati V6 motorlu lüks coupe’si SM, 1972-1973’te ABD’de de satıldı. Ama Avrupa’daki ünlü, direksiyonla birlikte dönen cam kapaklı farları Amerikan kurallarına uymadığı için ABD versiyonuna dört adet yuvarlak sabit far takıldı. Hidropnömatik süspansiyonu ve sıra dışı tasarımıyla zamanının çok ötesinde olan SM, kısa sürede ABD pazarından çekildi.

Peugeot 505 ve Sterling: Sessiz vedalar

Bir dönem ABD’de dizel motorlu sedanlarıyla bilinen Peugeot, 505 modelini 1991’e kadar sattı ve aynı yıl ABD pazarından çekildi. İngiliz Rover da 1987’de Rover 800’ü “Sterling” adıyla ABD’ye getirdi. Honda Legend ile ortak geliştirilen bu lüks sedan, kalite sorunları yüzünden beklenen ilgiyi göremedi ve 1991’de pazardan çekildi.

Neden tutunamadılar?

Bu otomobillerin çoğunun hikayesi benzer: Avrupa’da başarılı bir model, Amerikan kurallarına ve zevkine uyarlanırken karakterini kaybediyor. Üstüne kalite sorunları, zayıf bayi ve servis ağı ile güçlü Japon rakipler eklenince, Amerikalı müşteriler bu otomobillere sırtını döndü. Bugün ise bu modellerin çoğu ABD’de klasik otomobil meraklılarının en ilginç koleksiyon parçaları arasında.
Mert YILMAZ